Шет елдердің конституциялық құқығы

Шетелдердің   конституциялық құқықтық, ғылымның және оқу пәнінің саласы.

Конституциялық құқық шет елдердегі құқық саласы. Әртүрлі құқықтық жүйелердегі конституциялық құқықтың орны мен рөлі. Саяси өтпелілік (транзит) кезеңіндегі өзгешеліктер. Конституциялық құқықтық қатынастардың ерекшілігі. Шет елдердің конституциялық құқығындағы бұлақтар. Шет елдердің конституциялық құқығының ғылымы, конституциялық-құқықтық ілімдер. Шет елдердің конституциялық құқығын дамытудың негізі бағыттары. Шет елдердің конституциялық құқығы пәніне жалпы сипаттама және оның жоғары оқу орындарындағы басқа пәндермен арақатысы.

Конституциялыќ құқық институттары - бўл негізгі мемлекеттерде коєамдыќ ќатынастардаєы конституциялык субъектілерді кўру (мысалы: РФ конституциясы бойынша оларєа жатады: РФ азаматтары, Федералды жиналыстар, Президент, Їкімет, федерация субъектілері жэне т.б).

Конституциялыќ құқық нормалары - бўл еѕ басты мемлекетке жјне барлыќ ќоєамдыќ ќатынас субъектілеріне мемлекет бекіткен тјртіп ережелері.

Конституциялыќ құқық субъектілсрі.

Конституциялык кўќыќ субъектілері 2 негізгі тобќа бґлінеді: ќоєамдыќ білім беру жэне физикалыќ тўлєа.

Заңдар негізгі (конституциялар), конституциялыќ , ќарапайым жјне оргаикалыќ болып бґлінеді.

Органикалыќ заңдар эртїрлі елдерде де, Конституциялыќ бланктік баптары Мемлекеттік органдарыныѕ мэртебесі негізінде аныкталады (мысалы, марапаттау жэне сайлау талаптары, олардыѕ саныѕ, парламенттіѕ екі палатаныѕ ґкілеттерін, органикалыќ заѕ мерзімін Франция конституциясы орныќтырады. Бўл елде ќаржы зандарын, тек ќана органикалыќ заѕмен байланысты парламент ќабылдайды). Мысалы, негізгі коєамдыќ ќатынастар заѕ шеѕберінде, заѕ-декреттерінде, дахирда (король акті) Марокко Королевствада органикалыќ заѕ реттейді.

Ќарапайым заңдар. Органикалыќ жэне тэжірбиедеы ґптпейтін заѕдар, нормативтік ќўќыќтыќ актілер ќазіргі тїрі елдерге тэн, Мысалы, Ґзбекестан Республикасыныѕ заннамалы тэжірбиесінде, Эстония Республикасыиыѕ конституциясында, тек ќана ќарапайым заѕдар карастырылады.

Заѕныѕ заѕды кїші нормативттік ќўќыќ актілері, парламенттерді ауыстыру тэртібінде кейбір елдерде шыєару (мысалы, ИспанияЇкіметініѕ заѕнамалы актілері, Вьетнам ўлттыќ жиналысыныѕ жарєысы, Куба Мемлекетініѕ кеѕес декреті, Президент жарлыќ жјне заѕды шыєару Конституциясында ќаралєан жэне біздіѕ елде заѕды кїшке ие).