Өндірістік кәсіпорын сауда немесе қызмет көрсету кәсіпорнынан айырмашылығы, бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға түбегейлі әсер ететін бірқатар бірегей ерекшеліктерге ие. Негізгі ерекшелігі — жаңа құндылықты құру процесі — шикізат пен материалдарды дайын өнімге айналдыру. Бұл шығындарды есепке алуға ерекше назар аударуды талап етеді.
Негізгі ерекшеліктер:
· Өндірістік циклдің болуы: Есеп шикізаттың, материалдардың, жартылай фабрикаттардың өндірістің әр кезеңіндегі қозғалысын қадағалауы тиіс.
· Шығындардың күрделі есебі: Өнімнің өзіндік құнын дәл есептеу үшін тікелей және жанама, негізгі және үстеме, айнымалы және тұрақты шығыстарды нақты ажырату қажет.
· Аяқталмаған өндірісті (АӨ) есепке алу: Есепті кезеңнің соңында кәсіпорында өңдеу процесінде тұрған, бірақ әлі дайын өнімге айналмаған материалдар қалады. Бухгалтер олардың құнын дұрыс бағалап, көрсетуі тиіс.
· Өзіндік құнды калькуляциялау: Өнімнің әрбір бірлігінің немесе партиясының нақты өзіндік құнын анықтау — өндірістік есептің негізгі міндеті. Баға белгілеу, рентабельділік және қаржылық нәтиже осыған байланысты.
- Учитель: Еркебулан Утегенов